Julenbuto’s Weblog


BOTEREEN BANAKETA
octubre 1, 2007, 9:55 am
Filed under: 1

                                         TESTU IRUZKINA 

BOTEREEN BANAKETA

 

Testu hau testu politiko bat da.Honen egilea Charles Louis da baina montesquieu moduan ere ezagutzen da,testu honetan botere banaketa azaltzen digu eta gaia hau dela ezan ahal da.

  

Montesquieu idazle eta filosofo frantzesa zen, bere liburuen artean aipatzekoak dira legeen espirituaz (1748),liburu honekin fama handia lortu zuen eta gutun persak (1921).

  

Egileak testu hau1748.urtean idatzi zuen eta herriari dago zuzendua, bertan botereen bereizketa azaltzen du,legegilea,betearazlea eta judiziala,bere helburua herria informatzea zen.,nola egon behar zen legeen banaketa eginez.

  

Testuan azaltzen diguna da,estatu guztietan daudela hiru botere baina monarkiaren menpe daudela,botere judizialaren  ardura erregeek eta printzeak eruten zuten epe labur edo luze baterako.Bigarren boterea betearazlea da, monarkak arduratzen ziren botere honetaz,eta botere honekin bakea edo gerra sinatzea zen,enbaxadorearen bidez joaten zen jendea gerrara,inbasioak eta segurtasuna galarazteko.Hirugarren boterea betearazlea da,bertan krimenak etab. Zigortzen ziren.

  

Montesquieuk ere azaltzen digu herriaren eta jendearen askatasuna eta ekubideak monarken esku daudela,legeak ipintzen zituena pertsona bera zela.

XVIII.m aldaketa batzuk egon ziren, Ilustrazioa zortu zen,bere bi oinarriak kapitalismoa eta demokrazia izan ziren.Despotismo ilustratua ere sortu zen.

  

Honen helburua ideia arrazionalak eta ilustratuak zabaltzea zen,baina modu despotikoan egiten zen,:”Dena herriarentzat baina herria gabe”,honekin batera heldu ziren erreformak.Hiru aldaketa naguzi izan ziren:administrazioa berritzeafuntzionario taldeak sortuz,jarduerak mailakatuz,armada eta zerga bilketa…Errege Erreginen boterea handitzea eta jarduera ekonomikoak sustatzea:lantegiak jarriz,merkataritza elkarteak…

  

Filosofoak zabaldu zituzten ilustrazioaren ideiak,mugimendu hau erregimen zaharreko mugimendu intelektuala izan zen ,batez ere entziklopediaren bitartzen zabaldu zen.Zembait pentsalari botere politikoaren oinarriari  buelta ematen hazi ziren, orduan botere politikoa jainkoarengandikoa ez zela konturatu ziren,hitzarmen baten emaitza zela soilik.pertsonek beren eskubideak talde bateri ematen zizkien babesa eta gizarte zibila zortzeko.Pentsalariak lan politikoak sortzen hazi ziren, hemen montesquieuk garantís handia zuen testu hau idatzi baitzuen,hemen teoria politiko liberal funtzezkoa den printzipioa landu zuen.Monarkiak botere absolutua izatearen kontra zegoen,boterea hiru taldetan banatzea proposatuz.beharrezkoa zela botereari mugak jartzea defendatu zuen

Anuncios

Dejar un comentario so far
Deja un comentario



Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión /  Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión /  Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión /  Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión /  Cambiar )

Conectando a %s



A %d blogueros les gusta esto: